De Hofkapel was jarenlang onlosmakelijk verbonden met het gevolg van Dun Blaouwun Beer. Waar de Prins en Adjudant verschenen, was muziek. Bij het 11-11 Bal, de Zeverdusaovunden, bezoeken aan carnavalsverenigingen, de optocht en natuurlijk tijdens de carnavalsdagen zelf zorgde de Hofkapel voor herkenning, sfeer en vooral heel veel Birrekoalse gezelligheid.
Op dit moment heeft Dun Blaouwun Beer helaas geen eigen vaste Hofkapel. Dat is niet het gevolg van één moment, maar van een ontwikkeling over meerdere jaren. Nadat de laatste generatie Hofkapel stopte, viel in de coronaperiode ook de Jeugdhofkapel weg. Daarmee verdween juist de natuurlijke doorstroom waar de Hofkapel in het verleden zo vaak op had kunnen bouwen.
De muzikale traditie is daarmee echter niet verdwenen. Oud-Hofkapelleden zijn nog altijd actief binnen het Birrekoalse carnaval en de Hoogheden worden regelmatig muzikaal ondersteund door andere kapellen. De geschiedenis van de Hofkapel laat bovendien zien dat de kapel zichzelf al vaker opnieuw heeft uitgevonden. Daarom kijken we niet alleen terug, maar ook nadrukkelijk vooruit.
Een tijdreis door de geschiedenis van de Hofkapel
De jaren zestig – van boerenkapel naar Hofkapel
Over de vraag of de Hofkapel er nu eerder was dan Dun Blaouwun Beer doen al jaren verschillende verhalen de ronde. De meeste verhalen uit die roerige jaren zestig komen erop neer dat vanuit de plaatselijke harmonie een soort boerenkapel ontstond die al vóór de oprichting van Dun Blaouwun Beer furore maakte.
In 1967 werd deze boerenkapel omgedoopt tot de Hofkapel van Dun Birrekoal. In de beginjaren bestond de bezetting onder andere uit de gebroeders Willem, Frans, Ad en Gerrit van Grinsven en Peer en Ad van Helvoort. Vooral begin jaren zeventig boekte de Hofkapel onder leiding van Willem van Grinsven grote successen. Tot ver buiten Dun Birrekoal was de kapel bekend — en naar goed carnavalsgebruik soms ook een beetje berucht.
De jaren zeventig en 1982 – de eerste LP
Halverwege de jaren zeventig verliet Willem van Grinsven de Hofkapel om in Amsterdam te gaan studeren. Peer van Helvoort nam daarop de muzikale leiding over.
In 1982, ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de Hofkapel, werd een eigen LP opgenomen. Deze verscheen onder de titel 10 jaar Café de Wissel en werd uitgebracht in de toenmalige stamkroeg: café De Wissel.
Op de LP stonden twaalf nummers:
- Klupliejd van de Maauwers
- Trui (slager 1982)
- Unnen ezel vur de gein (slager 1981)
- Ze hen m’n pilske umgestote! (klaaglied 1982)
- Spekliejd van Dun Blaouwun Beer
- Klein Rooij Eugskes (slager 1975)
- ’t zuuk ’n durske (slager 1983)
- Blaouw Blaouw Blaouw (slager 1979)
- Klupliejd Doofpotters
- De gu zo (potpurrie, slager 1980)
- Klupliejd Koalstampers
- Alle Blaouw Birrekes (slager 1976)
Begin jaren tachtig – een complete generatiewissel
Begin jaren tachtig kwam plotseling een einde aan de roemruchte periode van de toenmalige Hofkapel. De volledige kapel nam afscheid en de Jeugdhofkapel werd in zijn geheel bevorderd tot grote Hofkapel.
Een nieuwe generatie met onder anderen Mariëlle en Kees de Groot, Adwin van Gaal en Esther van Helvoort begon aan het opbouwen van een nieuwe Hofkapel. In 1986 werd vervolgens opnieuw een Jeugdhofkapel opgericht. Daarmee ontstond een patroon dat in de decennia daarna van groot belang zou blijken: jeugdige muzikanten deden ervaring op in de Jeugdhofkapel en konden later doorstromen naar de grote Hofkapel.
Eind jaren tachtig en begin jaren negentig – uit de dip
Aan het einde van de jaren tachtig werd de basis gelegd voor de Hofkapel van de jaren negentig. Bart Coolen, Peter de Groot en Arno Hoezen maakten de overstap van de jeugd naar de grote Hofkapel.
Toen trombonist en gangmaker Paul Wijgergangs in 1990 naar Brazilië emigreerde, liet hij een groot gat achter en raakte de Hofkapel muzikaal in een dip. Onderling bleef het echter uitstekend gezellig — minstens zo belangrijk binnen een Hofkapel.
In april 1991 nam Bart Coolen de muzikale leiding op zich. Er werd begonnen met het zelf uitschrijven van muziek en het muzikale niveau groeide opnieuw. Nieuwe muzikanten als Karine van Hooft, Anja van Druenen, Neeltje Pennings, Nienke van der Steen, Nancy van Goch en Jan Vugts sloten zich aan.
1994 – Dubbelop
Eind 1993 nam de Hofkapel samen met De Bende van de Vossewakers de cd Dubbelop op. In januari 1994 werd deze in een stampvolle Herberg De Prins gepresenteerd.
De cd bevatte achttien nummers:
- YMCA
- Tiger Rag
- Tutti Frutti
- Roodkapje
- Gort mi Romme
- La Bamba
- Proud Mary
- Winnersmedley
- Voelde ge da ok?!
- Terug naar dun Birrekoal
- Everybody needs somebody
- Zuiderzeeballade
- On the sunny side of the street
- Crazy little thing called love
- Hofkapel-Slagermedley
- Spanjo Samba
- Vossewakerslied
- Dun Blaouwun Beer
1997 – straatcarnaval en een bijzondere tape
Het straatcarnaval van 1997 groeide uit tot een van de legendarische momenten uit de geschiedenis van de Hofkapel. Omdat het bij Herberg De Prins zo druk was dat binnenkomen nauwelijks mogelijk was, werd spontaan buiten gespeeld. Binnen korte tijd stroomden De Gouden Leeuw, De Prins en De Wissel leeg en verzamelden zich honderden mensen op straat.
In datzelfde tijdvak verscheen ook de Sinterklaas & Kersttape uit 1997.
1998 – Ongehoord!
In 1998 volgde na een intensieve voorbereidingsperiode de cd Ongehoord!. Tijdens de presentatie zat Den Durpsherd met meer dan 750 bezoekers bomvol. Muzikaal bevond de Hofkapel zich op dat moment op een van haar absolute hoogtepunten.
2000 – afscheid van de jaren-negentigkapel
Eind 1999 kondigde de Hofkapel aan na het 33-jarig bestaan van Dun Blaouwun Beer in september 2000 te stoppen. Als afscheid verscheen in 2000 Op de Valreep Live. Het stoppen betekende niet het einde van de Hofkapel: in samenwerking met het bestuur werd in korte tijd een nieuwe Jeugdhofkapel én een nieuwe grote Hofkapel samengesteld.
2002 – Hofkapellica en Noordwijk
In 2002 verscheen Hofkapellica. Uit dezelfde periode is ook een dvd-registratie van het Hofkapelweekend in Noordwijk uit 2002 bewaard gebleven.
2003 – Boem is Ho en 35 jaar Hofkapel
In 2003 won de Hofkapel het Liedjesfestival met de slager Boem is Ho. Datzelfde jaar werd het 35-jarig bestaan van de Hofkapel gevierd met een spectaculaire muziekshow in Den Durpsherd. Van deze periode zijn meerdere dvd-registraties bewaard gebleven.
2007 – Vrienden van de Hofkapel Live
Op 24 november 2007 volgde opnieuw een groot muzikaal hoogtepunt met Vrienden van de Hofkapel Live. Tijdens deze avond begeleidde de Hofkapel verschillende zangers. Ook de Funkapel, een begeleidingsband, de slagwerkgroep en smartlappenkoor Hoge Noot werkten mee. Meer dan zeshonderd bezoekers zagen een avondvullende show.
2008–2013 – een nieuwe generatie die overal van zich liet horen
Na carnaval 2008 droeg de Hofkapel opnieuw het stokje over aan een nieuwe generatie muzikanten. Deze nieuwe kapel ontstond uit leden van de Jeugdhofkapel, aangevuld met muzikanten van het Aa-team.
Het eerste officiële optreden vond plaats op zondag 21 september 2008 tijdens het kermisfeest van CV De Snorre in De Witte Zwaan. Tijdens het eerste 11-11 Bal met deze nieuwe samenstelling werd direct het Liedjesfestival gewonnen met de slager Elke dag mi carnaval.
Van Dun Birrekoal tot Lowlands
Een van de meest bijzondere optredens uit deze periode vond plaats op Lowlands, waar de Hofkapel samen met Kees van Hondt speelde. Daarmee kwam de Hofkapel terecht op een van de grootste festivals van Nederland, maar met dezelfde ingrediënten als thuis: muziek, feest en zorgen dat het publiek niet stil bleef staan.
2011 – 44 jaar Dun Blaouwun Beer
Tijdens het jubileum rond 44 jaar Dun Blaouwun Beer speelde de Hofkapel een belangrijke rol. Op vrijdagavond werd op het Mercuriusplein samen met verschillende oud-Hofkapelleden een groot muzikaal feest neergezet.
2012 – Hofkapel 44
Op zaterdag 6 oktober 2012 werd in De Gouden Leeuw het feest Hofkapel 44 georganiseerd. Vanaf 20.30 uur stond de avond volledig in het teken van 44 jaar Hofkapel.
Op de aankondiging van deze avond stonden naast de Hofkapel ook The Zoo en The Sensation vermeld. Het jubileum werd daarmee een echte muziekavond waarin verschillende muzikale werelden bij elkaar kwamen.
Na 2013 – een jonge Hofkapel op eigen benen
Na 2013 besloot een groot deel van de Hofkapel te stoppen. Opnieuw kwam de opvolging vanuit de Jeugdhofkapel. Een groep jonge muzikanten stroomde door naar de grote Hofkapel, terwijl enkele ervaren leden nog een tijd bleven om hen te begeleiden.
Deze generatie werd niet alleen gekenmerkt door muziek, maar ook door energie, creativiteit en humor. Tijdens de optocht werd regelmatig flink uitgepakt met complete acts. Ook de optredens op de vensterbank bij “De Gouwe” groeiden uit tot memorabele momenten binnen het Birrekoalse carnaval.
2020 – het einde van een generatie
In 2020 kwam aan deze generatie Hofkapel een einde. Veel oud-leden zijn nog altijd actief in verschillende kapellen en springen regelmatig bij wanneer ergens muzikale ondersteuning nodig is.
Tijdens de coronaperiode viel ook de Jeugdhofkapel weg. Daardoor ontstond na het stoppen van de grote Hofkapel geen nieuwe natuurlijke doorstroom van jonge muzikanten.
De muziek leeft voort
De geschiedenis van de Hofkapel is veel meer dan een opsomming van namen, optredens, cd’s en dvd’s. Het is een verhaal van generaties die elkaar opvolgden, samen muziek maakten, optraden, prijzen wonnen, weekenden weggingen en vooral heel veel plezier beleefden.
Wie blaast de Hofkapel nieuw leven in?
Binnen Dun Blaouwun Beer leeft nog altijd de wens én de intentie om opnieuw een gigantisch leuke Hofkapel op te bouwen. Muzikaal talent is mooi meegenomen en zeker een pre, maar enthousiasme, gezelligheid en inzet zijn minstens zo belangrijk.
Eén voorwaarde is er wel: een instrument is verplicht.
Of je nu al jaren speelt, je instrument weer eens uit de kast wilt halen of samen met anderen een nieuwe Hofkapel vanaf de grond wilt opbouwen: meld je gerust. Wie weet begint juist met jou het volgende hoofdstuk in deze lange muzikale geschiedenis.
Contactpersoon
Gieke de Laat